24 septiembre 2018

Adorada Liz (IV). "Duelo al sol", en Bande



 “Amparito Roca”. Jaime Teixidor Dalmau



medela dijo...
Eu tamén adoro a moza esta!


Balonga dijo...
Cabaleiro Medela, xa que logo vostede tamén adora a miña adorada Liz, non quero acollerme a vantaxe de que eu a vin primeiro e como cabaleiros que somos, non queda outra solución que un duelo. Nun prado de verde herba, un vestido de branca neve e outro de negro carbón, con espingarda ou pistolón.
Ou, en troca, xa que logo, vostede faille as beiras e a min éncheme o ollo, con ela son pouco infeLiz, e moito feLiz navegando na súa dorna, namentres mastigamos regaLiz ou reGalicia, entre brétemas ou marusía, pois que a luz da desluada Liz, escolla: ou branco ou negro.

zzzzzZZZZZ nos meus sonos endexamais soñei ter un 50% de posibilidades de acadar o amor de Liz. Estou bicado. zzzzzZZZZZ

medela dijo...
Caro Balonga, Excelência, Sire:
Esquece Vde. o noso duelo.
Lembre: 20 de xullo de 1981. Festa do Ribeiro de Bande. Starring, Dúo Gala. Guest starring, orquestra Finisterre. Also Starring, Banda de Música municipal de Lobios de Sever, Porqueira, Limia.
O ínclito Dúo Gala arranca con:
"Que bonito es sentirse chihuahuense//y aventar por los aires un balaso..."
Pronto.
A señorita Elisabeth Hurley, repoluda e estralante, apoiada nun poste da FENOSA. Vde., caro Balonga, pídelle de bailar. Na altura en que os míticos Dúo Gala... "Que marque en el espasio//la ruta del valor", un servidor, solicita remude de baile: "Mudas parella??". Vde, Balonga, négase, con aceno rufo e desafiante, de cigarro Kentucky no canto dos labios. Os Dúo Gala, a teimar: "Enfrentarse al destino cara a cara...".
Loita asegurada. A señorita Hurley corre cara ao grupiño onde estaban as súas primas, feas e envexosas, que lle dan cobertura. O Dúo Gala, noutra dimensión: "Y adorar con pasión todo Chihuahua".
A miña camisa tórnase nobelo de fío. Vde., a sangrar polo nariz. Óuvense voces: "A Benemérita!!!". O Dúo Gala parece un coro de monxes tibetanos a cantar mantram: "Al son de mil guitarras... Que es toda mi pasión".
Non pasa nada. Vde., máis un servidor, parten as diferenzas, civilizadamente, e sobre todo, aliviados da tensión, no auto bar "Pote", improvisado e efectivo tribunal místico.
Elisabeth Hurley olla de esguello para ambos os dous. As primas feas, á rexouba.
A Benemérita, asubia e marcha.
O Dúo Gala... "Viva Chihuahua!!!"

Cos meus cumprimentos, meu señor.-


Balonga dijo...
Carissimi cabaleiro Medela,
Tanto, tanto esquecera aquel duelo en Bande, que agora ao ler o seu apaixonante relato sinto dó.

Solicitáralle ao Dúo Gala a peza de “sapore di sale, sapore di mare” e sen chegar a “sapore de ti”, vénme vostede coa remuda de parella. Aquilo foi un desafío e no meu desatino funme a liorta. Un refacho de vento levantou a súa cabeleira e nin sequera moveu o meu cabelo crencho.Imaxe de tanta beleza non se lle escapou a Liz e isto amoloume, e moito.

Mais, se agora tentara ou tentase obter vantaxe da súa deliziosa crónica, eu contraatacaría cun desliz con Liz. Deslizaríalle que só me quedan tres anos de pagar hipoteca. Golpe baixo, diria vostede alporizado. Información complementaria na toma de decisións retrucaría eu, cachazudo.

Á espreita!. Pola banda de Laiño, dos posíbeis rivais que nos ocultan a información, pra chegar despois do noso duelo ao corazón de Liz sen xeira ningunha. Pola  Lestrobhe Big Band, namentres as dúbidas aniñen no corazón dela, acepto tamén, mollar a palabra cos xuices de Baco: doutores Ribeiro e Godello, e maila doutora Albariño e sempre `sursum corda´.

Boandanza.cabaleiro.Medela.


10 junio 2018

AS IMPROPIEDADES




Fandango. Luigi Boccherini



AS IMPROPIEDADES  

A impropiedade prodúcese cando se lle aplica a unha palabra un significado que non lle corresponde.

Recargar, (abigarrar) significa ´combinar mal as cores´ e ´amontoar, apertar cousas heteroxéneas´. Recargado:  adornar en exceso. poñer moita cantidade, …Recargado (abigarrado) non é sinónimo de compacto, tupido.

Abafador (abrumador), ten significado negativo, ´que angustia´, ´que preocupa´, ´que cansa´. (Atafego, sobrecargado,angustiado, molestado).Non é de carácter positivo, éxito, vitoria, respaldo. Debe evitarse como sinónimo de grande, masivo.

Adicción: Inclinación ao xogo etc. ou dependencia das drogas.
Adición: acción ou efecto de sumar ou engadir.

Adoecer.Ter un defecto, tacha ou carencia de algo. Non é ´carecer´. Contraer a rabia. Sufrir  unha dor, irritación. Rabiar.

Alocución. Discurso breve dirixido por un superior aos subordinados. Non é sinónimo de ´discurso´,´sermón´.

Asumir é ´atraer a si´.facerse cargo. responsabilizarse. Non é sinónimo de supoñer.

Barallar  é considerar varias posibilidades ou opcións, polo que o complemento ten de ser plural. Se non hai opcións pode usarse  estudar, analizar, considerar, propor.

BIANUAL que acontece dúas veces ao ano. BIENAL que se repite cada dous anos.
BIMENSUAL que sucede dúas veces ao mes. BIMESTRAL  que ocurre cada dous meses.

Celebrar pode ter un significado neutro: celébrase un xuízo, unha xuntanza etc. Porén cando é festexar unha data  ou un acontecemento e gabar ou aplaudir algo, ten carácter positivo e non debe referirse a feitos negativos.  Nese caso debe empregarse conmemorar: conmemorouse a aniversario da matanza dos avogados de Atocha.

Endosar é pasar a outro un traballo, carga ou cousa molesta. Non se debe empregar
no linguaxe deportivo como propinar, encaixar.

Escuchar significa ´oír con atención, prestar atención ao que se di´. Non se debe empregar como substituto de oír ´percibir sin intencionalidade´.

Esgrimir aplicase só as armas brancas como coitelo ,espada ou sabre. Non é correcto para armas de fogo.

Esotérico é aquelo que está oculto, reservado ou difícil de entender.
Exotérico é aquelo que é público, accesible ou fácil de entender.

Especia é substancia para condimentar a comida.
Especie é un conxunto de cousas semellantes.

Esperar é a crenza de que algo favorable aconteza.  Non pode ir con asuntos funestos ou adversos,  como Tráfico espera cen vítimas mortais ou espéranse inundacións na bisbarra. Nestes casos usar o verbo prever.

Exclusivo é único, só. Non ten os valores de ´selecto´, ´elegante´.

Honestidad é decencia, recato, pudor, honradez. Non debe empregarse o adverbio honestamente por sinceramente, francamente.

Humanitario que mira polo ben do xénero humano como axuda humanitaria, labor humanitaria, sentimento humanitario,  mais non é axeitado falar de drama humanitario, catástrofe humanitaria, crise humanitaria.

Inaudito significa nunca oido, asombroso, vituperábel. Non é sinónimo de insólito.

Incidente é unha rifa, disputa, pelexa, liorta.  Non é sinónimo de suceso, problema, avaría ou accidente.

Inerme significa ´indefenso´aplicable a personas, organismos… que podan levar armas. Inerte é ´sen vida, morto´.  

Infectar é padecer  o organismo unha infección causada por microbios.
Infestar é cando os seres vivos ou lugares se enchen de parasitos ou seres molestos ou nocivos (a leira infestouse de escaravellos).

Presunto, na linguaxe xudicial aplicase a quen se supon que cometeu un delito, namentres está aberta a causa xudicial e até que se emite un fallo. Se non hai causa xudicial tense que falar de suposto. 

Sinalar é ´marcar, indicar´.
Sinalizar é colocar sinais  nas vías de comunicación.

Tachar só combina con elementos defectuosos.
Tildar  aplicado a unha persoa ou unha situación significa cualificalo de xeito denigrante. Para casos positivos hai que empregar verbos, como considerar, supoñer, cualificar, etc.

Vesania é a ´loucura furiosa´.  Non debe usarse como ´maldade´.


17 mayo 2018

HOSTALARÍA

Praia de Rodas. Illas CÍES (Vigo). Foto de Cristina


Asturias de Isaac Albéniz 




HOSTALARÍA


Estrutura da produción de servizos en España e a Unión Europea no 2011. (%)

                              España   Alemaña   Francia    Italia      UE-27

Hostalaría (%)           10,9         2,7            3,1         5,6          4,3

A hostalaría ocupa un lugar destacado na estrutura da produción de servizos, o que reflicte a gran importancia que o turismo ten en España, unha das primeiras potencias turísticas mundiais.  A participación relativa do sector no 2011, prácticamente logra o 11 % e é netamente superior á UE
 cun 4,3 %.


A POBOACIÓN

España, en xaneiro do 2014, contaba cunha poboación oficial de 46.507.760 habitantes. No 2011 alcanzou o máximo de poboación con 47.190.493 habitantes. Actualmente a poboación española  estabilizouse ao redor dos 46,5 millóns de habitantes

Evolución da poboación española

Ano           Millóns de habitantes
1900                   18,6 
1930                   23,7
1960                   30,6
1991                   39,4
2010                   47,0
2013                   46,7
2014                   46,6


O TURISMO

Ou turismo representa ao redor do 11 % da produción e o 10 % do emprego do conxunto da economía española, aproximadamente a metade destas cifras débese ao turismo internacional.
España é un dos principais destinos turísticos do mundo, como o demostra o elevado número de visitantes, que en 2011 foi de case 57 millóns de persoas, e os ingresos por turismo, que nese mesmo ano alcanzaron os 60 millóns de dólares. Estas cifras outorgan á economía española unha cota de mercado turístico internacional ao redor do 8 %. No 2011 España era o cuarto país receptor de turistas -detrás de Francia, Estados Unidos e China- e ocupaba o segundo lugar en función dos ingresos procedentes do turismo, cun superávit nas súas transaccións exteriores do 3,5 % do  PIB.
 

Turismo estranxeiro na Unión Europea, Estados Unidos e China. 2011.

                                Millóns de turistas             Miles de Mill. de $

Estados Unidos                  62,3                                   116,3
España                             56,7                                     59,9
Francia                              79,5                                     53,8
China                                57,6                                     48,5
Italia                                 46,1                                     43,0
Alemaña                           28,4                                     38,8
Reino Unido                      29,2                                     35,9


Andrés J.Picazo e Salvador Gil. Lecciones de economía española. Civitas.




18 abril 2018

Distribución da renda




M.FALLA. Danza del molinero




Distribución da renda

1. Introdución
Os ingredientes básicos para a mellora do benestar dun país son o crecemento da súa renda e unha maior equidade no seu reparto entre fogares e individuos. A renda persoal é a que determina a capacidade adquisitiva dos individuos ou familias e provén de diversas fontes (traballo, negocios, aluguer, vendas de activos, prestacións sociais…).

A distribución persoal da renda está condicionada por tres estancias. En primeiro lugar a produción, de onde proceden os ingresos correntes (remuneración dos asalariados, prestacións por desemprego, pensións e rendas de capital). En segundo termo, as rendas que emanan da propiedade ou riqueza acumulada. E para rematar, a redistribución que se realiza sobre todo desde o sector público (impostos, subvencións e prestacións sociais).

O valor engadido que se xera en mercados competitivos reflicte a eficiencia con que se usan os factores produtivos e a intensidade da demanda. O seu reparto entre os propietarios do traballo e do capital é o que se denomina distribución funcional da renda.

2. Tendencias da distribución persoal da renda en España
A desigualdade en este reparto primario da renda (distribución funcional) inflúe sobre o resultado final (distribución persoal). Non hai unha relación lineal entre ambas formas de distribución, xa que unha mesma persoa ou familia pode recibir rendas tanto do traballo como do capital, e poida que as remuneracións dalgúns membros da familia sexan elevadas, e as doutros membros nulas ou reducidas.
O crecemento económico en España no período (1973-2008) beneficiou máis aos fogares con menores niveis de renda, que aos situados con maiores rendas. Esta mellora da desigualdade xerouse en tres etapas intermedias:
- Moderada redución da desigualdade dende mediados da década de 1970, que se intensifica na década seguinte.
- Estabilidade na distribución da renda no período anterior á crise actual.
- Empeoramento da distribución da renda durante a crise, en que a desigualdade aumentou case un 10 % nos dous primeiros anos.

3. A distribución das rendas primarias
As remuneracións do traballo nas rendas dos fogares explican case a metade da desigualdade nas rendas de individuos ou fogares. En España as desigualdades salariais son maiores que noutros países e as rendas máis inestabeis. A diferenza entre os extremos da distribución salarial aumentou rápidamente a partir da crise do 2008, castigando aos traballadores da construción.
A educación dos asalariados (expansión dos estudos superiores) é un dos factores que inciden nas flutuacións salariais. Outros factores de desigualdade salarial son o sexo e a nacionalidade dos asalariados con importantes brechas entre sexos e entre traballadores nativos e inmigrantes.
Os establecementos empregadores e a regulación do mercado de traballo son tamén importantes no reparto das rendas salariais. Ambos manteñen diferenzas relevantes con outros países europeos, pero máis influente é o diferencial polo tipo de contratación entre temporais e indefinidos.
As rendas que emanan da propiedade ou riqueza acumulada revelan unha desigualdade moi alta no contexto da Unión Europea. Antes da crise, a vivenda representaba máis da metade da riqueza dos fogares españois, pero a súa vulnerabilidade era grande ao estar a metade delas cun alto nivel de endebedamento.
Outras propiedades distintas á vivenda, o 88 % dos negocios e o 92 % do valor das accións están en mans dunha quinta parte dos fogares máis ricos, que tamén posúen case tres cuartas partes dos plans de pensións privados, fondos de investimento, valores de renda fixa e outros activos financeiros.

4. A redistribución de renda
O sector público corrixe a desigualdade procedente dos mercados a través da dobre vertente dos ingresos e os gastos públicos. Falamos de redistribución cando se transfire renda aos fogares (prestacións sociais) a partir das rendas recadadas a outros (impostos e cotizacións sociais).
Estas prestacións teñen un notábel impacto redistributivo nos grupos de renda media e baixa, e supoñen un terzo das rendas dos fogares españois.
Nos anos oitenta as prestacións sociais reduciron a desigualdade na distribución da renda dispoñible. Nas dúas décadas seguintes este efecto foi máis moderado, e menor que nunha boa parte dos países da OCDE.
O segundo compoñente da intervención pública, é a actuación tributaria, exercida con progresividade e efecto redistributivo, a través do imposto sobre a renda.
Dende os anos 2000 e seguindo as tendencias da OCDE reducíronse os tipos marxínais de IRPF, o que limita a súa capacidade redistributiva, quedando como un instrumento básicamente recadatorio, mentres que as posibilidades redistributivas concéntranse nos instrumentos de gasto.
O sector público xera tamén, redistribución da renda a través das prestacións en especie, que reducen entre unha cuarta e unha quinta parte, a desigualdade en España.

Así o gasto sanitario beneficia en gran medida aos grupos sociais máis desfavorecidos e de forma considerábel ás clases medias. Tamén resulta redistributivo o gasto educativo, aínda que en menor medida que a sanidade polo efecto do financiamento público dos centros educativos privados e o carácter regresivo do gasto público en educación superior, ao contrario do que sucede nos niveis de infantil, primaria e secundaria.

Síntese realizada sobre o traballo de Juan I. Palacio e Luís Ayala. Civitas Economía Española.


20 marzo 2018

AS CATRO ESPAÑAS ECONÓMICAS DO SÉCULO XX




Suspiros de España. Pasión Vega. Música: Antonio Álvarez Alonso



AS CATRO ESPAÑAS ECONÓMICAS DO SÉCULO XX

Dende 1900 distintos ritmos de crecemento e trazos diferenciais permiten distinguir catro Españas económicas.
Durante o primeiro terzo do novecentos, primeira das Españas económicas, prolóngase e afiánzase o ritmo de crecemento conseguido na segunda metade do século XIX.
A renda por habitante en termos reais aumenta entre 1901 e 1935 a un ritmo medio anual do 1,1 %. España, aínda que atrasada non perdeu o paso dos países europeos occidentais, cunha poboación que aumenta con rapidez, até dobrar case as modestas taxas de decenios anteriores e con cambios importantes nas estruturas produtivas e na vida social. Hai tamén unha notábel vitalidade cultural e de investigación (Ramón e Cajal...) con expectativas de mellora individual e colectiva que a República ensanchará, aínda que sen marxe para satisfacelas.

Na segunda España económica, a guerra civil e o franquismo provocan unha interrupción tallante até 1950, en que se recuperan os niveis de produción de preguerra e se albiscará a posibilidade de que España se incorpore de novo á historia europea. A guerra 1936-39 e os anos corenta compoñen a pasaxe máis sombría, con quebrantos importantes en infraestruturas e equipamentos e a penuria da fame con cartillas de racionamento e mercado negro. O illamento e o intervencionismo, levan a España a contraxeito, dos plans de cooperación económica supranacional e liberalización dos países europeos.
O produto real por habitante entre 1935 e 1950 é negativo. A renda española torna aos niveis de comezo de século, con respecto a Francia, Alemaña e Gran Bretaña.

España entre 1950 e 1975, coincidindo co excepcional crecemento das economías desenvolvidas, reduce en vinte puntos a distancia que nos separaba, cun incremento medio anual do 5,5 % da renda por habitante e experimenta á vez o noso maior crecemento demográfico. Esta terceira España económica conclúe en 1975 cando se xuntan dous finais de época, económica e política do franquismo.
A terceira España económica eliminará intervencións e barreiras proteccionistas afirmando o cambio económico e social: diminución da poboación activa agraria, extensión e renovación do tecido industrial e despunte do proceso de terciarización (Turismo, Educación, Sanidade, Lecer...).
O réxime ditatorial trata de pagar a menor peaxe política, mais como for, a economía, a sociedade e a cultura españolas, estarán prestas para a transición á democracia.

A cuarta España económica da democracia, fixo un percorrido sobresaínte até a Gran Recesión da economía mundial no 2008, A renda por habitante dos españois, cun incremento medio entre 1975 e 2008 do 2,6 % reduce en 10 puntos a distancia con alemáns, franceses e ingleses. Ademais afonda a desagrarización, a internacionalización empresarial, a incorporación da muller ao mercado laboral e outras transformacións produtivas. O afianzamento da democracia trouxo consigo un sistema de benestar social ao estilo europeo, con máis da metade dos recursos públicos, competencia das Comunidades Autónomas.
A incorporación de España dende 1986 á Unión Europea alentou o seu crecemento e as fondas transformacións producidas. A europeización era unha aspiración colectiva, e coa Unión Monetaria realizouse no esencial, e serve para apreciar as dimensións económicas da España actual.

José Luis García Delgado. Economía  Española. CIVITAS.