18 abril 2018

Distribución da renda





FALLA. Danza del molinero




Distribución da renda

1. Introdución
Os ingredientes básicos para a mellora do benestar dun país son o crecemento da súa renda e unha maior equidade no seu reparto entre fogares e individuos. A renda persoal é a que determina a capacidade adquisitiva dos individuos ou familias e provén de diversas fontes (traballo, negocios, aluguer, vendas de activos, prestacións sociais…).

A distribución persoal da renda está condicionada por tres estancias. En primeiro lugar a produción, de onde proceden os ingresos correntes (remuneración dos asalariados, prestacións por desemprego, pensións e rendas de capital). En segundo termo, as rendas que emanan da propiedade ou riqueza acumulada. E para rematar, a redistribución que se realiza sobre todo desde o sector público (impostos, subvencións e prestacións sociais).

O valor engadido que se xera en mercados competitivos reflicte a eficiencia con que se usan os factores produtivos e a intensidade da demanda. O seu reparto entre os propietarios do traballo e do capital é o que se denomina distribución funcional da renda.

2. Tendencias da distribución persoal da renda en España
A desigualdade en este reparto primario da renda (distribución funcional) inflúe sobre o resultado final (distribución persoal). Non hai unha relación lineal entre ambas formas de distribución, xa que unha mesma persoa ou familia pode recibir rendas tanto do traballo como do capital, e poida que as remuneracións dalgúns membros da familia sexan elevadas, e as doutros membros nulas ou reducidas.
O crecemento económico en España no período (1973-2008) beneficiou máis aos fogares con menores niveis de renda, que aos situados con maiores rendas. Esta mellora da desigualdade xerouse en tres etapas intermedias:
- Moderada redución da desigualdade dende mediados da década de 1970, que se intensifica na década seguinte.
- Estabilidade na distribución da renda no período anterior á crise actual.
- Empeoramento da distribución da renda durante a crise, en que a desigualdade aumentou case un 10 % nos dous primeiros anos.

3. A distribución das rendas primarias
As remuneracións do traballo nas rendas dos fogares explican case a metade da desigualdade nas rendas de individuos ou fogares. En España as desigualdades salariais son maiores que noutros países e as rendas máis inestabeis. A diferenza entre os extremos da distribución salarial aumentou rápidamente a partir da crise do 2008, castigando aos traballadores da construción.
A educación dos asalariados (expansión dos estudos superiores) é un dos factores que inciden nas flutuacións salariais. Outros factores de desigualdade salarial son o sexo e a nacionalidade dos asalariados con importantes brechas entre sexos e entre traballadores nativos e inmigrantes.
Os establecementos empregadores e a regulación do mercado de traballo son tamén importantes no reparto das rendas salariais. Ambos manteñen diferenzas relevantes con outros países europeos, pero máis influente é o diferencial polo tipo de contratación entre temporais e indefinidos.
As rendas que emanan da propiedade ou riqueza acumulada revelan unha desigualdade moi alta no contexto da Unión Europea. Antes da crise, a vivenda representaba máis da metade da riqueza dos fogares españois, pero a súa vulnerabilidade era grande ao estar a metade delas cun alto nivel de endebedamento.
Outras propiedades distintas á vivenda, o 88 % dos negocios e o 92 % do valor das accións están en mans dunha quinta parte dos fogares máis ricos, que tamén posúen case tres cuartas partes dos plans de pensións privados, fondos de investimento, valores de renda fixa e outros activos financeiros.

4. A redistribución de renda
O sector público corrixe a desigualdade procedente dos mercados a través da dobre vertente dos ingresos e os gastos públicos. Falamos de redistribución cando se transfire renda aos fogares (prestacións sociais) a partir das rendas recadadas a outros (impostos e cotizacións sociais).
Estas prestacións teñen un notábel impacto redistributivo nos grupos de renda media e baixa, e supoñen un terzo das rendas dos fogares españois.
Nos anos oitenta as prestacións sociais reduciron a desigualdade na distribución da renda dispoñible. Nas dúas décadas seguintes este efecto foi máis moderado, e menor que nunha boa parte dos países da OCDE.
O segundo compoñente da intervención pública, é a actuación tributaria, exercida con progresividade e efecto redistributivo, a través do imposto sobre a renda.
Dende os anos 2000 e seguindo as tendencias da OCDE reducíronse os tipos marxínais de IRPF, o que limita a súa capacidade redistributiva, quedando como un instrumento básicamente recadatorio, mentres que as posibilidades redistributivas concéntranse nos instrumentos de gasto.
O sector público xera tamén, redistribución da renda a través das prestacións en especie, que reducen entre unha cuarta e unha quinta parte, a desigualdade en España.

Así o gasto sanitario beneficia en gran medida aos grupos sociais máis desfavorecidos e de forma considerábel ás clases medias. Tamén resulta redistributivo o gasto educativo, aínda que en menor medida que a sanidade polo efecto do financiamento público dos centros educativos privados e o carácter regresivo do gasto público en educación superior, ao contrario do que sucede nos niveis de infantil, primaria e secundaria.

Síntese realizada sobre o traballo de Juan Ignacio Palacio e Luís Ayala. Civitas Economía Española.


20 marzo 2018

AS CATRO ESPAÑAS ECONÓMICAS DO SÉCULO XX




Suspiros de España. Pasión Vega. Música: Antonio Álvarez Alonso



AS CATRO ESPAÑAS ECONÓMICAS DO SÉCULO XX

Dende 1900 distintos ritmos de crecemento e trazos diferenciais permiten distinguir catro Españas económicas.
Durante o primeiro terzo do novecentos, primeira das Españas económicas, prolóngase e afiánzase o ritmo de crecemento conseguido na segunda metade do século XIX.
A renda por habitante en termos reais aumenta entre 1901 e 1935 a un ritmo medio anual do 1,1 %. España, aínda que atrasada non perdeu o paso dos países europeos occidentais, cunha poboación que aumenta con rapidez, até dobrar case as modestas taxas de decenios anteriores e con cambios importantes nas estruturas produtivas e na vida social. Hai tamén unha notábel vitalidade cultural e de investigación (Ramón e Cajal...) con expectativas de mellora individual e colectiva que a República ensanchará, aínda que sen marxe para satisfacelas.

Na segunda España económica, a guerra civil e o franquismo provocan unha interrupción tallante até 1950, en que se recuperan os niveis de produción de preguerra e se albiscará a posibilidade de que España se incorpore de novo á historia europea. A guerra 1936-39 e os anos corenta compoñen a pasaxe máis sombría, con quebrantos importantes en infraestruturas e equipamentos e a penuria da fame con cartillas de racionamento e mercado negro. O illamento e o intervencionismo, levan a España a contraxeito, dos plans de cooperación económica supranacional e liberalización dos países europeos.
O produto real por habitante entre 1935 e 1950 é negativo. A renda española torna aos niveis de comezo de século, con respecto a Francia, Alemaña e Gran Bretaña.

España entre 1950 e 1975, coincidindo co excepcional crecemento das economías desenvolvidas, reduce en vinte puntos a distancia que nos separaba, cun incremento medio anual do 5,5 % da renda por habitante e experimenta á vez o noso maior crecemento demográfico. Esta terceira España económica conclúe en 1975 cando se xuntan dous finais de época, económica e política do franquismo.
A terceira España económica eliminará intervencións e barreiras proteccionistas afirmando o cambio económico e social: diminución da poboación activa agraria, extensión e renovación do tecido industrial e despunte do proceso de terciarización (Turismo, Educación, Sanidade, Lecer...).
O réxime ditatorial trata de pagar a menor peaxe política, mais como for, a economía, a sociedade e a cultura españolas, estarán prestas para a transición á democracia.

A cuarta España económica da democracia, fixo un percorrido sobresaínte até a Gran Recesión da economía mundial no 2008, A renda por habitante dos españois, cun incremento medio entre 1975 e 2008 do 2,6 % reduce en 10 puntos a distancia con alemáns, franceses e ingleses. Ademais afonda a desagrarización, a internacionalización empresarial, a incorporación da muller ao mercado laboral e outras transformacións produtivas. O afianzamento da democracia trouxo consigo un sistema de benestar social ao estilo europeo, con máis da metade dos recursos públicos, competencia das Comunidades Autónomas.
A incorporación de España dende 1986 á Unión Europea alentou o seu crecemento e as fondas transformacións producidas. A europeización era unha aspiración colectiva, e coa Unión Monetaria realizouse no esencial, e serve para apreciar as dimensións económicas da España actual.

José Luis García Delgado. Economía  Española. CIVITAS.

10 febrero 2018

Arredor de si






Himno Galego
Os Pinos (Escrito: 1890/Estrenado: 1907) Música: Pascual Veiga Letra: Eduardo Pondal



Novela imprescindible na historia da literatura galega.

ARREDOR DE SI tamén se pode considerar a biografía espiritual dos homes da xeración Nós.

Ramón Otero Pedrayo (Ourense, 1888 - Trasalba, 1976) conta a historia dunha descuberta:

a de Galicia e a súa cultura. Rexa, ben construida, cunha prosa efectiva que transmite ao lector o

pulo da narración, esta obra situou a novela galega na vangarda da época.

29 diciembre 2017

Fahrenheit 451





Corre caballito. Serenata Guayanesa


Äs veces métome no metro ou nos bares e póñome a escoitar, ¿e sabes o que?
- ¿O que?
- A xente non fala.
- ¡Como non van falar!
- Non falan, non, non falan de nada. Enumeran unha serie de coches, pezas de roupa ou comidas e comentan: "¡xenial!" pero todos falan do mesmo e ninguén di cousas distintas dos demais.

¡Montag! ¿Que che fixo abandonar o lume?
- Non o sei. Temos todo o necesario para ser felices  e mais non o somos, hai algo que non funciona. O único que sei con certeza que falta son os libros que queimei nos últimos dez ou doce anos. Por eso concluín que a literatura nos podería servir de axuda.

Cando abriu a boca era Clarisse a que pronunciaba aquelas palabras, ¿non é certo que os bombeiros apagaban o lume en vez de provocalo e avivalo?
- ¡Esa si que é boa!
Stoneman e Black sacaron o regulamento, que contiña unha breve historia dos Bombeiros dos Estados Unidos de América. Abrírono por unha páxina para que Montag a lese, aínda que xa sabía o que poñía.

Creados en 1790 para queimar libros de influencia inglesa nas Colonias. Primeiro bombeiro: Benjamin Franklin.
NORMA
1.Responder axiña a alarma.
2.Prender o lume con rapidez.
3.Queimalo todo.
4.Informar inmediatamente ao cuartel.
5.Permanecer alerta en caso de producirse más alarmas.

09 noviembre 2017

A morte do meu pai







Mestres das catedrais galegas

A morte do meu pai. Unha historia, un mar de sentimentos, un relato persoal que se fai. ao mesmo tempo, universal ao vernos reflectidos nos episodios, nas reflexións, nas arelas e nas angustias, medo e dor, pero tamén esperanza, calma e resignación . . . E retranca. E anacos de historia persoal que transcenden e se converten en leccións de vida que nos explican o pasado (a proclamación da República, a Guerra Civil como soldado e as relacións humanas)
.
Vida e morte mesturadas, collidas da man nun hospital.

Literatura con maiúsculas, con emocións que se engolen ou atragoan e verbas que chegan ao corazón como brasas quentes e atrapan os nosos pensamentos como meigallos. Os seus efectos non esmorecen cando remata a súa lectura. Calquera sopro pode avivecer as palabras. A morte do meu pai: un libro que os lectores farán seu. como se foran o narrador ou o protagonista.